Sudaanɩ Hadɛ Kiŋ

Pɩlɩɩna Wikipediya
Sudaanɩ Hadɛ
Soudan du Sud
Locator map of South Sudan in Africa.svg
Sudaanɩ Hadɛ tɛlɛŋa
Flag of South Sudan.svg
Sudaanɩ Hadɛ Kɩɖaʋ kɩdɛɛka
Coat of arms of South Sudan.svg
Sudaanɩ Hadɛ Ɛjaɖɛ tɛ tampaɣ
Tʋmɩyɛ taa kʋnʋmɩŋ: .
Tɛtʋ sɔsɔtʋ: .
Ɛjadɛ kɛ mbʋ yɔ: .
Ɛjaɖɛ ñʋʋdʋ: Ɖajaa Salva Kiir Mayardit
Ɛjaɖɛ walanzɩ: 619,745 km²
Samaɣ ñʋʋ: 12,340,000 (2015)
Tɛtʋ hɔɔlʋʋ samaɣ ñʋʋ: 13.33 km²
Internet nimaɣ: .

Sudaanɩ Hadɛ ɛjaɖɛ kɛna Afrika nɛ wɩsɩ ɖɩlɩyɛ taa ɛjaɖɛ naɖɩyɛ.

Ajɛya wena acɔ Sudaanɩ Hadɛ ɛjaɖɛ nɛ ata yɔ ana yɔ: hayi kiŋ lɛ Sudaanɩ, wɩsɩ ɖɩlɩyɛ taa lɛ, Etiyoopi, hadɛ kiŋ lɛ ajɛya naatozo: Keniiya, Ugandaa nɛ Koŋo Pɩrazaaviili piyele nɛ wɩsɩ ɖɩlɩyɛ taa lɛ, Sentiraafriki ɛjaɖɛ.


Sudaanɩ Hadɛ kiŋ ɛjaɖɛ ɖɩnɛ ɖi-taa pɔsɩ nasɩyɛ tɩŋuna nɛ sɩ-lɩm haɣ -ɖɩ mʊzʊŋ; ɛzɩ pɔɔ ŋga payaɣ se Niili Kʊlʊmʊʊ yɔ.

Aloma fenaɣ naalɛ wiye pɩnaɣ 2015 taa Suudanɩ Hadɛ kiŋ ɛjaɖɛ ɖɩnɛ ɖɩ-ñʊʊtʊ Salva Kiir maɣza ɛ-ñʊʊta sɩŋŋŋ nɛ ɛtɔ se pʊwɛɛ se pɛtɛyɩ ɛjaɖeɛ nɖɩ ɛzɩ tindima 28 pɩtaakɛ hiu ɖeke mbʊ pʊyɔɔ yɔ, nabayɛ wɛɛ nɛ paahikiɣ mbʊ pʊpɔzaa yɔ. Ɛɛsɔɔla se paa hɔɔlʊʊ ŋgʊ lɛ kɩwɛɛna ɖɔŋ kɩ-tɩ yɔɔ nɛ kɩ-sɩndaa wobu nɔmɔʊ taa.

Ɛlɛ ɛ-lɩmazɩyɛ nɖɩ, ɖɩtacaɣna nabɩyɛ, pɩkɩlɩna kewiyaɣ tɛɛ cayʊʊ kɩpɩnʊ Riek Machar. Mbʊ pʊyɔɔ yɔ mba pakaɖaɣ nɛ kewiyaɣ nɛ pɛkɛ ɛtɛlɛm waa yɔ pɩɩwɛɛ se pakpakɩɣ Suudanɩ hɔɔlɩɣʊ sɔsɔʊ naalɛ ñɩŋgʊ.

Pʊcɔ nɛ ɛjaɖɛ ɖɩnɛ ɖɩmʊʊ ɖɩ-tɩ wɛʊ kɛ hasɩ haɖɛ fenaɣ nakʊ pɩnaɣ 2011 lɛ, Caama ɛjaɖɛ kaatɛma-ɖɩ sɩm mbʊ kɩyakʊ litoozo wiye fenaɣ kʊɖʊɣ ŋga nɛ pɩnaɣ kʊɖʊmaɣ ŋga. Kpɩtaʊ kʊɖumʊʊ wayɩ lɛ, pʊtɔbʊʊ se hasɩ yaɖɛ fenaɣ 14 pɩnaɣ 2011 lɛ, paɣtʊ lɩzɩyaa ñʊʊtʊ weyi payaɣ se Joseph Deiss yɔ, ɛyɔɔdɩ kaɣlaa se Suudaanɩ Hadɛ kiŋ ɛjaɖɛ ɖɩnɛ ɖɩkɛ ɛjaɖɛ 193 ñɩnɖɛ kɛ kedeŋa kpeekpe ajɛya kɩkpɛndɩɣ ŋgbɛyɛ nɖɩ payaɣ se ONU yɔ.


Afrɩka
Afrika Hadɛ kiŋAlizeeriiAŋgoolaCaadɩCibuutiEgipitiEriitreeEtiyoopiiKaabɔɔKambiiKameruniKanaKapʊvɛɛrɩKeniyaKinee-EkwatoriyaaalɩKinee-KonakriiKinee-PɩsaʊKootidiivʊwarɩKoŋo KinsasaKɔngoo-PirazaaviiliLezotoLiiberiyaLiibiiMaaliiMadakasɩkarɩMalawiiMarɔkɩMoozambikiMoritaaniiNaajeeriyaNamibiNizɛɛrɩPeenɛɛPurkina FasooPɔcɩwaanaaSahara KañɩnbʊsaɣSantrafriSenegaalɩSiyeera –LeyɔnɩSoomaaliSudaanɩSuudanɩ HadɛSuwaaziilandɩSambiiSɩmbaabuweTanzaniiTogoTuniiziiUgandaa