Abrɩham

Pɩlɩɩna Wikipediya
Abrɩham nɛ Ɛsɔtɩyaa naadozo

Abrɩham kɛ ɛyaa kpeekpe mba pɛwɛna lidaʊ Ɛsɔ yɔɔ yɔ pɔ-cɔzɔ. Ɛ-tɔm pakɩlɩ yɔɔdʊʊ Takayaɣ Kiɖeɣa taa Nɔɔ Haʊ kɩbɩm hɔɔlʊʊ taa, kɔzɩ kɔzɩ Kiɖe tɛɛ tɔm Takayaɣ taa. Patasɩ ɛ-tɔm yɔɔdʊʊ Malɩŋ Ɛsɔ Tɔm takayaɣ ŋga payaɣ se Kooraɣ yɔ ka-taa. Takayaɣ ŋ́ga ka-taa lɛ, paya-ɩ se Ibirahim. Pɩwɩlɩɣ se Abɩrɩham kɛŋna ɖɔ-cɔzɔnaa taa cɔjɔ kajalaɣ tʊ weyi pɔcalɩ ɛ-tɔm yɔɔdʊʊ Takayaɣ Kiɖeɣe taa yɔ. Pakpaɣ-ɩ se ɛnʊʊ ɖʊna Yuuda n̄ɩma Ɛsɔ sɛtʊ ŋgbɛyɛ nɖɩ payaɣ se Yuudaayism yɔ. Ɛkɛ ɖɔɖɔ ɛyʊ sɔsɔ kpem Krɩstʊ ŋgbɛyɛ nʊmɔʊ taa tɩŋɩyaa ɛsɩndaa. Malɩŋ ŋgbɛyɛ, [[Iizilaam|Iizilaam] ɖɔɖɔ cɔlɔ lɛ, ɛkɛ pɔlɔɔyasɩ tɩnaa kagbaanzɩ taa tʊ lɛlʊ.

Pɔ-lɔɔyasɩ tɩnaa naanza lɛlɛ kɔyɔ : Nowee nɛ Moyiizi nɛ Yeesu nɛ kpaagbaa tʊ yɔ Mohamɛɛdɩ. Pɔ-tɔbʊʊ se Malɩŋ ŋgbɛyɛ, Iisilaam n̄akpaɣ Yeesu se ɛkɛ pa-nayʊ yaa pɔ-lɔɔyaɣ tʊ. Patakpaɣ-ɩ se ɛkɛ Ɛsɔ maɣmaɣ. Ŋgʊ Ɛsɔ tɔm takayaɣ Kiɖeɖeɣa n̄akaɖa kpayɩ se Yeesu kɛ Ɛsɔ. Ɛsɔ maɣmaɣ pɩsɩnɩ ɛyʊ nɛ ɛkpaɣ ɖo-tomnaɣ nɛ ɛcaɣ ɖɛ-hɛkʊ taa alɩwaatʊ cabɩ nɛ pʊcɔ ɛ-sɔɔlɩm lɛ, ɛlaa ɛ-tɩ kɩlaʊ kedeŋa kpeekpe n̄ʊʊ yabʊtʊ yɔɔ.

Abrɩham kɛ Araabʊ n̄ɩma nɛ Ebre n̄ɩma pɔ-cɔjɔ. Ɛkɛ ɖɔɖɔ kedeŋa kpeekpe ɛyaa mba petisaa se Ɛsɔ kʊɖʊm ɖeke koŋ wɛna yɔ pɔ-cɔjɔ.

Tɔm ndʊ Ɛsɔtɔm takayɩsɩ ndɩ ndɩ yɔɔdɩ Abrɩham yɔɔ yɔ nɛ tɔm ndʊ n̄ɩnɩyaa sɔsaa n̄ɔyɔɔdʊʊ ɛ-yɔɔ pɩɩŋna pa-n̄ɩnʊʊ nʊmɔʊ taa yɔ, tɩɩɖʊʊ ɖama taa ɖeu. Pɔyɔɔdʊʊ se tɔm ndʊ Ɛsɔtɔm takayɩsɩ ndɩ ndɩ yɔɔdɩ Abrɩham yɔɔ yɔ, pɩpɩzɩɣ pɩla se pɛsɛ ɛ-tɔm yɔɔ kɛzaɣ pazɩ. Halɩ nɛ sɔnɔ mbʊ yɔ, patanada se ndʊ Ɛsɔtɔm yɔɔda Abrɩham yɔɔ yɔ, pɩlaba mbʊ siŋŋ yaa tɩtɩŋɛ tɩtala mbʊ.

Ɛsɔtɔm takayaɣ taa pɔɔŋ se pepimi Abrɩham Ebrɔnɩ tɛtʊ taa. Ŋgʊ Yuuda n̄ɩma n̄ɔtɔŋ se pepimi-i kaaʊ hɛŋga sɔsaɣ taa sɩʊ kpelaɣ sɔsaɣ liu tɛɛ. Toovonum lɛ, peeɖe Yuuda n̄ɩma piŋ pa-caanaʊ ɛyaa.