Ovide

Pɩlɩɩna Wikipediya
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Metamorphoses, 1643

Ovide kɛ Itaalii tʋ. Ɛkɛ abalʋ weyi ɛwɛna tandaʋ siŋŋ yɔ. Ɛ-hɩɖɛ nɖɩ-ɩ payaɣna Latɛŋ nsʋlʋmɩyɛ yaa yɔɔdaɣ taa size "Publius Ovidius Naso". Palʋla ɖajaa Ovide ɛnɛ kɛ pɩnaɣ 43 n̄ɩŋga taa nɛ pɩcɔ palʋlʋʋ kɩpaɣlʋ yesu krɩstʋ.

Egeetiye yaa kooka ŋga ka-taa palʋla ɖajaa Ovide ɛnɛ yɔ, ŋga payaɣ size Sulmone kɛ Itaali ɛ-ɛjaɖɛ tɛtʋ taa. Egeetiye sulmone kɛ payaɣna Itaali kʋnʋŋ taa size Sulmona. Ɛkɛ pɩɣa ŋga kamaɣzɩm ɖɔwa kpeɖem nɛ kaatɛŋ maɣzɩm wiɖi kaʋ yɔ. Ɛkɛ abalʋ pasamam nɔɔyʋ kɛ ɛ-ɛjaɖɛ taa peeɖe.

Egeetiye nɖɩ payaɣ-ɖɩ size Sulmone mbɩ yɔ, ɖɩwɛ Itaali ɛjaɖɛ tɛtʋ hɛkʋ taa ɖeyi ɖeyi. Ɖajaa sɔsɔ Ovide ɛnɛ, ɛkɛ pɩya ŋga kaawɛ lɔŋ yaa lɛɣtʋ kpekpekaɣ siŋŋ yɔ kɛ ka-pɩcatʋ taa. Pasaŋga kɛ siŋŋ kɛ ka-tabalaa ɛsɩnda. Ɖajaa sɔsɔ ɛnɛ, ɛsɩba pɩtala pɩnaɣ 17 n̄ɩŋga yaa 18 n̄ɩŋga taa kɛ kɩpaɣlʋ yesu krɩstʋ lʋlʋkʋ wayɩ.

Pɔɖɔɔna-ɩ ɛ-jaɖɛ tɛtʋ taa lɛ, ɛdɛɛ nɛ ewolo ɛcaɣ ɛjaɖɛ nɖɩ payaɣ-ɖɩ size Tomis yɔ ɖɩ-taa. Tomis ɛjaɖɛ nɖɩ, nɖɩ-ɩ payaɣ sɔnɔ alɩwaatʋ tʋnɛ tɩ-taa size "Constanţa en Roumanie". Ɖajaa sɔsɔ Ovide kɛ, laatɛŋ koowa maɖʋ sɔsɔ nɔɔyʋ. E-wezuu caɣʋ kpeekpee lɛ, ɛwɛɛ nɛ ɛcɔŋna ɛsɩma Ɖoma Ampiiri tikiɖe paɣza n̄ɔʋ yɔ.

Ɖajaa koowa maɖʋ sɔsɔ Ovide ɛnɛ, ɛ-tʋma sɔsɔna naayɛ hɩlaa yɔ : l'Art d'aimer, nɛ pɩtasɩna Métamorphoses. Ɛ-tʋma ana ɖɔɖɔ kpem kɛ pakɩla sɩm yaa tɩlɩʋ. Ɛ-hɩɖɛ naalɛ n̄ɩnɖɛ kɩsɛsɛyɛ yaa ɛ-hɩɖɛ nɖɩ pasʋʋyɩ yɔ, nɖɩ-ɩ lɛ Naso. Palʋla-ɩ ca pɩla pɩnaɣ nɛ pakʋ Jules César, ɛ-ɛjaɖɛ tɛtʋ taa n̄ʋʋdʋ sɔsɔ nɔɔyʋ.