Cɛɛcɛ saʋ aleɣya

Pɩlɩɩna Wikipediya
Otley cɛɛcɛ saʋ 2009

Cɛɛcɛ saʋ aleɣya kpeɣli a-taa lɩmaɣzɛɛ sakɩyɛ: Kajalaɣ taa lɛ, saʋ pʋnɛ yɔɔ, pɩkɛ paaɖoye tɛ tʋmɩyɛ cabɩ weziŋ caɣʋ taa. Pɩkɛna lalaa kɛ aleɣya pɩyʋ. Nɛ lalaa n̄akpa-gʋ ɛzɩ spɔɖɛ ŋgʋ pasaɣ cɛɛcɛ nɛ peseɣna-kʋ nɛ pilinzi ndɩ ndɩ taa yɔ.

Pilinzi nasɩ kɔyɔ: cɛɛcɛ saʋ sukuli, nɛ cɛɛcɛ saʋ habɩyɛ yɔɔ, nɛ cɛɛcɛ saʋ nʋmɔsɔka taa, nɛ kadaɣ kaɖɛ n̄ɩŋa yɔ cɛɛcɛ saʋ, nɛ cɛɛcɛ ŋgʋ pasaɣ-kʋ paa kadaɣ ŋga ka-taa yɔ (VTT), nɛ BMX, nɛ ɖaŋ taa cɛɛcɛ saʋ, nɛ pɩtasɩna cɛɛcɛ saɣtʋ sɔndʋ n̄ɩndʋ.

Tour De France 2005

Cɛɛcɛ yɔɔ saʋ aleɣya spɔɖɛ kʋnɛ, kɩ-paɣtʋ tɩŋɛ lɩna kedeŋa kpeekpe ŋgbɛ nɖɩ palɩza nɛ paya-ɖɩ se UCI (Kedeŋa cɛɛcɛ saʋ alɛɣya ɖɩkpɛndɩyɛ) yɔ ɖɩ-taa.

Caama ɛjaɖɛ taa sɩʋ Karl Von Drai, lɩsɩna pɩnaɣ 1816 taa kɛ aleɣya saʋ wenu ŋgʋ paya se dɩrɛzɩyɛnɩ (draisienne) yɔ, nɛ pakpaɣ-kʋ ɛzɩ kɩpaɣlaa wenu yɔ.

Abalʋ ɛnɛ, ɛlɩza mbʋ yɔ, pɩzɩɣna ɛyʋ se pi-woneyi ɖoli. Pɩɩwɛna pɔbɔla naalɛ, ɛyʋ sɩɣʋ ɛ-nɩŋgbaŋzɩ tɛtʋ yɔ nɛ e-tuyuu cɛɛcɛ kʋnɛ yɔ.

VTT pɔɔ tibu

Ɛwɩla ɛlɩsɩtʋ tʋnɛyɔ Parii tɛtʋ ndʋ tɩ-kɛna Fransɩ ɛjaɖɛ tɛtʋ sɔsɔtʋ yɔ kɩyɛkʋ kagbanzɩ ŋgʋ wiye ɖoma fenaɣ taa pɩnaɣ 1818 taa. Pɩnaɣ 1869 taa lɛ, cɛɛcɛnaa mba potusuu ɛyaa nɔmɔŋ yaa pakpakɩɣ wondu yɔ pɔ-n̄ɔɔzɩyʋ Pierre Michaux nɛ ɛ-pɩyalʋ Ernest papasa lubu kajalaɣ cɛɛcɛnaa mba pɛwɛna fɛyɩ nɛ ŋcɔzɩ naa cɛɛcɛ yɔɔ yɔ. Pierre Michaux ya-wɛ size pédivelles.