Room Ampiiri Kiɖeɖeu (Saint-Empire Romain)

Pɩlɩɩna Wikipediya

Room Kiɖeɖeu ajɛjɛ pajaɣ mañʊʊ yɔɔ anaa ɖɩyaɣ se Room Ampiiri Kiɖeɖeu, pɩkɛ politiki tɛtʊ kikpelitu Erɔpʊ wɩsɩ ɖɩɖʊyɛ hɔɔlʊʊ taa nɛ hɛkʊ taa kɛ Alɩwaatʊ Kɩmaɣnatʊ taa. Ɛjaɖɛ ndɩ Room Wɩyaʊ sɔsɔ kaakɛna ɖɩ-ñʊʊtʊ ɛlɛ, ɖeɖe nɛ sɔnɔ yɔ ɖɩɖɩma.

Ɖɩgbakaɣ ɖɩ-tɩ kpaɣna kpaɣɖʊ 10 alɩwaatʊ pɩkɔɔ pɩtalɩ ɖɩ-tɛ ɖɩmtʊ pɩlɩna Napoléon yɔɔ yɔ, ɛzɩ paɣtʊ yɔɔ ɖɔnʊ weyi ɛpɩzɩɣ ɖɛnɛʊ nɛ ɛsɩnda Wɩsɩ Ɖɩɖʊyɛ taa Krɩstʊ ñɩma tɛ Ampiiri yɔ ɛlɛ ɖɔɖɔ Room Ampiiri. Yʊsʊʊ tɔmʊʊ Kiɖeɖeʊ paɣzɩna Frédéric Barberousse kewiyaɣ alɩwaatʊ taa ( petisi tʊyɔɔ pɩnaɣ 1157 taa) se pɩsa pɩkɛ kewiyaɣ taa Ɛsɔ pɩyʊ tɛ paɣtʊ.

Payawaɣ-kʊ kpaɣɖʊ 16 ŋtalɩ 18 alɩwaatʊ taa se Room tetoniki tɛtʊ Kiɖeɖetu tɛ Ampiiri (nationis Teutonicae), nɛ kɩwɛ ɛzɩ Caama yɔ, yaa kɩɖɩma wayɩ lɛ, canaʊ takayaasɩ taa kɛ kpaɣɖʊ 20 alɩwaatʊ taa payaɣ-kʊ se Room nɛ Caama tɛ Ampiiri Kiɖeɖeu. Latɛŋ kʊnʊŋ taa lɛ, latin Sacrum Imperium Romanum nɛ Caama kʊnʊŋ taa lɛ, Heiliges Römisches Reich nɛ Itaali taa lɛ, Sacro Romano Impero nɛ Néerlandais kʊnʊŋ taa lɛ, Sacro Romano Impero.

Paañɔɔza Ampiiri Kiɖeɖeu walanzɩ nɛ kɩ-tɛ kamasɩ sakɩyɛ taa kpaɖɩŋ sakɩyɛ alɩwaatʊ taa. Kɩ-tɛ walanzɩ sɔsɔtʊ wɛɛɛ taa Ampiiri ŋgʊ kaatɩna sɔnɔ Erɔpʊ hɛkʊ taa ŋgʊ nɛ Peeyibaa nɛ Pɛlɩzɩkɩ nɛ Lukizambuuri nɛ Suwiisi nɛ ɖɔɖɔ Fransɩɩ hɔɔlɩŋ nɩɩyɛ nɛ Itaali. Kɩ-caanaʊ tɛ tɔm nɛ kɩ-ɛsakuluye kɛ ñɩm mbʊ Erɔpʊ ajɛyɛ sakɩyɛ tayʊʊ nɔnɔ yɔ.

Kpaɣna 18 alɩwaatʊ hɛkʊ taa Ampiiri ɛtasɩɣ pɩzɩɣ se kɩɖaŋ kɩ-ɛyaa yɔ pɩlɩna politika lɩmaɣza mbʊ se pɩtaa nɛ pɩwayi ajɛyɛ ɛwalɩ yɔ. Mbʊ yɔɔ yɔɔ kɩtɔla. Napoléon yoŋ wabɩtʊ nɛ ajɛyɛ nɔɔ kʊyʊmaɣ labʊ Rhin pɔɔ yɔɔ wɩlɩɣ ɛzɩma Ampiiri hɩɣ ɛjandʊ yɔ.

Room Ampiiri Kiɖeɖeu mʊʊ pɩnaɣ 1806 kɩyɛna fenaɣ kɩyaakʊ 6 ŋgʊ wiye alɩwaatʊ ndʊ wiyaʊ Francois 2 tʊ hɔza e-kewiyitʊ hʊla nɛ ɛsɩ yɔ se ɛtatasɩ kɛʊ Otirisi wiyaʊ yɔ nɛ ɛzɩ Ferdinand Lot ñamaʊ, pɩnaɣ 1806 kɩyaakʊ 6 ŋgʊ wiye kɩyɛna fenaɣ taa se kɩyaakʊ ŋgʊ Francois 2 kɩza ɛ-maɣmaɣ Room Ampiiri kewiyitʊ, pɩzɩɣ pɩkɛ evemiye ndɩ kɛ Room Ampiiri sɩba.