Laʋ pɩzatʋ

Pɩlɩɩna Wikipediya

Laʋ pɩzatʋ paɖana yaʋ ɖɔɖɔ size laʋ pɩsaɖʋ. Laʋ pɩzatʋ tʋnɛ, tɩkɛ mɔndɔnʋʋ pɩzatʋ yaa ndɔ nʋʋ pɩzatʋ lʋnaʋ wɛtʋ ndʋ tikiɖe yaa tɩɖɩlɩyɛ kɛ kpɩna tɔnɩŋ nɛ hʋndʋ yɔ. Kpɩna ana, mbʋ payaɣna Fransɩ kʋnʋŋ taa size "arthropodes " waa yɔ, mba haɣna hʋndʋ nɛ tɔnɩŋ kɩpaŋ kɛ kpɩnɛ.


Arthropodes waa mba pawa-ɩ lɛ, ɖɩpɩzʋʋ ɖɩna ɖɔɖɔ ajaɣ kongo waa (araignées) tɛ kpɛm nɛ sonzoo (chenilles) tɛ hʋndʋ yaa kpɛm. Pɩkɛ kɛ ɖɔɖɔ laʋ pɩzatʋ ndʋ paya tʋ nɛ Fransɩ kʋnʋŋ taa size (soie) yɔ.


Huduhuɖu ɛzɩ payaʋ nɛ Fransɩ kʋnʋŋ taa size "papillons"waa yɔ, haɣ ɖɔɖɔ hʋndʋ yaa laʋ pɩzataʋ ndʋ. Huduhunuŋ ɛnʋ, ɛ-taa nabɛyɛ hɩla kɔ yɔ : Yponomeutes, nɛ bombyx.

Laʋ pɩzatʋ ndʋ tɩlakɩ nɛ pehikuu laʋ pɩzatʋ kpɩtatʋ n̄ɩndʋ yɔ, ndʋ lɛ ya andʋ paya size "cocon" kɛ Fransɩ kʋnʋŋ taa. "Cocon" ŋgʋ, sonzoo wena payaɣyɛ size laʋ pɩzatʋ ndʋ tɩwɛ tɩŋ hatʋ sɛmɩŋ tɩyɛ yɔ. Sonzoo ana payaɣna Fransɩ kʋnʋŋ taa size "ver à soie".


Sonzoo tɩŋ hatʋ lɩm yaa tɩŋ hatʋ sɛmɩŋ n̄ɩna anɛɛ yɔ, akɛ payaʋ nɛ Fransɩ kʋnʋŋ taa size "bombyx du mûrier" kɛ haɖaʋ hɔɔlʋʋ taa. Paya laʋ pɩzatʋ natʋyʋ ɖɔɖɔ size "ver à soie Tussah" nɛ pehikuu pɩ-tɛ pɩzatʋ kɛ n̄ɩtʋ taa tɛtɛ kpɩna yɔɔ.