Klokɛnspiili (Glockenspiel)

Pɩlɩɩna Wikipediya
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Klokɛnspiili kɛna minziiki wonuu ŋgʋ kʋwɛ mabɩtʋ idiyofoni hɔʋ taa yɔ. Palaba-ɩ nɛ fɛlɛfɛlɛ hɔɔlaɣ n̄ɩɣlɩm nɛ pɩlɩɩna maaye (maillet) yaa tɛlɛŋga yɔ lɛ, kɩ-n̄amasʋʋ. Caama ɛjaɖɛ taa lɛ, klokɛnspiili tɔbʋʋ kɛlɛ size agaŋgala kpidisuu nɛ pama-tʋ tobi yem kaɣlʋʋ taa size aleɣya ɛgaŋgaɖɛ. Wonuu kʋnɛ kɩkɛ ɖooo kɩɖɩlɩyɛ taa kɛ igoŋgolaa cikpena kpɛndʋ matʋ.

Pɩtalaa yɔ, agaŋgala ndɩ ndɩ mabʋyʋ Pierre-Joseph Leblan lɩzɩna kʋ pɩnaɣ 1763 taa. Klokɛnspiili Goldon wiluu woki ɛzɩ octave tɩyɛ kpɑɣʋ nɛ tibu yɔ (sol - sol) nɛ ɛtɛ maaye (maillets) waa. Klokɛnspiili kɛna minziiki wonuu ŋgʋ kɩ-wɛ mabʋ hɔʋ taa yɔ. Ɖɩnaɣ kɩ-taa peɖe fɛlɛfɛlɛ hɔlaɣ n̄ɩɣlɩm n̄ɩŋga, ŋga kɛ-fɛyɩ kpandɩ kolokolo taa yɔ.

Kpandɩ kolokolo kʋnɛ, palaba kʋkʋ nɛ ɖasɩ hone kʋkʋ nɛ ɖasɩ hɔlaɣsɩ ɛzɩ payaʋʋ se kpoŋgbolonaa yɔ. Maaye (maillet) yaa tɛlɛŋga sɩɣʋnana nɛ pɩ-n̄amasʋʋ fɛlɛfɛlɛ n̄ɩlɩm hɔlaɣ kanɛ yɔ.

Nɛ pɩcɛlɩɣ wiluu kɩpaŋgʋ nɛ pɩtɔzɩɣ agaŋgala ndɩ ndɩ mabɩtʋ wiluu.

Soo luɖu ɖa-caa Carl Orff nɛ ɛtabalʋ luthier Klaus Becker-Ehmck labana nɛ minziiki wonuu kʋnɛ yɔ kɩtɩlɩtʋ kpa ɖoŋ nɛ tʋ-tɔyɩ studio 49 egeetiye taa. Palɩzayɩ size wɛtʋ natʋyʋ taa, ɛ-malɩna piɣa pa-leɣyaa taa. Minziiki wonuu kʋnɛ, kɩwɛ lɛlɛyɔ kalaɣ kɛ minziiki kpeekpe pɩlɩɣ taa.